Militaire machtsovernames in Mali, Guinee, Burkina-Faso, Niger, Gabon. Onrust in Kenia en Madagaskar

Europa heeft dringend nood aan een geïndustrialiseerd Afrika

De nieuwe wedloop naar Afrika en hoe de Afrikanen die kunnen winnen

Europa heeft Afrika meer nodig dan andersom

Symptoombestrijding

Afrika, een rijk continent: haar opgeleid demografisch dividend, 35% van de mondiale productiecapaciteit voor groene waterstof (Europa 1%), alomtegenwoordige zonne-energie, de tweede - eerste? - groene long ter wereld, 60% van het mondiaal landbouwareaal, abundante klimaatstrategische bodemrijkdommen, haar duizend “stabiele” regio’s, de grootste vrijhandelsmarkt ter wereld in aanbouw, ….

Afrika, een arm continent met 20 miljoen jongeren die er ieder jaar de arbeidsmarkt betreden op zoek naar een quasi onbereikbaar perspectief.

Het Westen en China blijven Afrika gebruiken als een voorraadschuur voor grondstoffen om er bij hen waarde en banen aan toe te voegen. Zij verhinderen dat Afrika zelf ervaring opdoet met de lokale transformatie van haar bodemrijkdommen tot exporteerbare producten en de creatie van miljoenen decente banen. Een enorme achterstand in moderne industrialisatie is de grondoorzaak van armoede, corruptie, ongelijkheden, militaire coups, non-governance en gedwongen migratie in Afrika.  Ontwikkelingssamenwerking en de SDG’s doen aan symptoombestrijding en remediëren niet aan de grondoorzaak.

Toekomstige groeimarkt

 

Buurcontinent Afrika

(2026: +/- 20% wereldbevolking)

  • 6,5% EU-export van goederen
  • 3,5% Belgische export van goederen

DR Congo (100 miljoen inwoners): 0,3% Belgische export.

De interne markt van Europa groeit niet meer. Protectionisme in de VS versterkt van dag tot dag. China is industrieel-technisch vooruit op de rest van de wereld. 

Bij gebrek aan een koopkrachtige middenklasse in Afrika groeit de EU-export nog amper.

  • EUROPA heeft vooral nood aan Afrika als een toekomstige groeimarkt en voor een aggiornamento van haar eigen Europese industrie, niet met een “Paleis-diplomatie” zoals China of met een “Kalasjnikov-diplomatie” zoals Rusland, maar met een Europese “Maakindustrie-diplomatie”
  • Europa heef geen nood aan Afrika als voorraadschuur van grondstoffen of om knelpuntberoepen in te vullen maar om samen de gesels van de klimaatopwarming, gedwongen migratie te voorkomen. 

Antiwesters ressentiment

Ook in Gabon zijn alle ouders zich bewust van de waarde van onderwijs. Ook daar zitten tantes en nonkels samen om enkele meer begaafden van hun tientallen kinderen hoger onderwijs aan te bieden. Groot is nadien hun frustratie als jonge ingenieurs, economisten, agronomen en informatici drie jaar na het behalen van hun masterdiploma, uitgereikt door docenten met een Westerse PhD, nog altijd op zoek zijn naar een decente baan. Zij zijn het die ofwel open staan voor jihadistische lokroepen of – vooral – uiting geven aan hun antiwesters ressentiment en militaire coups steunen.

 

Leonijnse contracten

 

Een brede, opgeleide, mondige Afrikaanse middenklasse heeft het gehad met een hypocriet Europa dat haar  neerbuigend de les spelt over mensenrechten, democratie en SDG’s maar tegelijkertijd Afrikaanse bodemrijkdommen en nu ook groene waterstof blijf afdwingen met “marktconforme” leonijnse bedingingen om er in Europa rijkdom en banen mee te creëren én op die manier voorkomt dat Afrika praktijkervaring opdoet met een arbeidsintensieve, geavanceerde industrialisatie.

Twintig miljoen decente banen

Dit Afrika zegt aan Europa: ‘Wij hebben de enorme opgeleide middenklasse, grondstoffen, ook klimaatstrategische, 50% van alle hernieuwbare energie, het landbouwareaal van de wereld, de toekomstige markt - 25% van de wereldbevolking - en 15 Sub-Sahara landen met behoorlijk stabiele instellingen en ontsloten industrieterreinen. Europa heeft - voorlopig - ervaring met moderne, complexe internationale industriële waardeketens. Laat ons overleggen hoe voor wederzijds eigenbelang onze grondstoffen te verwerken tot exporteerbare producten, ieder jaar twintig miljoen formele banen te creëren, ongelijkheden, conflicten, gedwongen migratie en klimaatopwarming te voorkomen en een enorme markt te stimuleren, ook voor innoverende Europese producten en diensten met hoge toegevoegde waarde. Wij kennen en begrijpen elkaar, laat er ons dringend werk van maken’.

Afrika is er zich van bewust dat enkel haar deelname aan de praktijk van complexe internationale waardeketens haar zal toelaten zich op termijn de nodige kennis en vaardigheden van moderne industriële processen en technologieën eigen te maken én zelf aan het roer te staan van internationale industriële partnerschappen.

Daarom is Afrika, net als alle ontwikkelde landen, vragende partij voor internationale maakindustriële partnerschappen en buitenlandse directe investeringen. Dit Afrika heeft er dan ook geen probleem mee dat, indien gewenst, delen van de in Afrika gerealiseerde winsten naar buitenlandse aandeelhouders gerepatrieerd worden.

Europa kent het “andere” Afrika niet

Gesprekken over het voorbije jaar met meer dan tweehonderd industriëlen, ontwikkelingsprofessionelen, academici en bewindvoerders in België, Duitsland, Nederland en Frankrijk leerde dat slechts vier onder hen in staat waren drie van de door The Economist(*) jaarlijks gedocumenteerde twintig behoorlijk “stabiele” Sub-Sahara landen te citeren.

Er is inderdaad nog heel wat corruptie en miserie in Afrika. Het stigmatiserend postkoloniaal hulp-narratief over Afrika domineert echter de media en laat uitschijnen dat “gans” Afrika nog altijd niet klaar zou zijn voor een moderne industrialisatie. Quod non. Europa kent het “andere” Afrika niet!

EU-overheden hoeven enkel reclame te maken voor Afrika, meer niet!

De kans is reëel dat alleen al een budgetvriendelijke “whole-of-society” bewustmaking van de kansen geboden in tien à vijftien Sub-Sahara landen met behoorlijk stabiele instellingen een brede ontwikkelde middenklasse en abundante hernieuwbare energie, maakindustriële investeerders er de basis legt van de creatie van tien miljoen banen per jaar en een halt toeroept aan frustraties, militaire machtsovernames en gedwongen migratie.

Over industriebeleid en subsidies zegt The Economist van 13/7/2023 "weggegooid belastingsgeld" en beveelt Europa aan Biden’s Inflation Reduction Act niet te kopiëren omdat het de wereldeconomie zal schaden

Europees industrieel aggiornamento

  • Eerder vroeg dan laat transfereren aandeelhouders van Europese energiegulzige mid-tech basisindustrieën als staal, petrochemie, aluminium, kunstmest, cement, ceramiek en glas hun activiteiten naar regio’s met abundante groene elektriciteit en dito waterstof. Zij verwachten dat bij de aankondiging van hun emissievrije delocatie naar Afrika hun beurskoers door het dak schiet, zeker wanneer zij er tegelijk de basis leggen van een moderne maakindustrialisatie van gans Afrika en de grootste vrijhandelsmarkt ter wereld.
  • Creatieve destructie. De teloorgang in Europa van banen in de energie-intensieve industrie zal Europa dwingen versneld te innoveren in hightech klimaatvriendelijkere en recycleerbaardere producten geschikt voor de wereldmarkten en verloren banen in industrieën van de vorige eeuw overcompenseren.
  • Serendipiteit & frugale innovatie. De massale "metissage" van competenties van ondernemers en academici uit twee continenten op korte culturele afstand, verhoogt de kans dat zij, "op de tast" en met beperkte middelen, bij toeval stuiten op  innoverende producten en diensten van nut over de ganse wereld die zowel in Europa als in Afrika kunnen zorgen voor miljoenen nieuwe banen. (radiologie, penicilline, post-it, microgolf oven, viagra, microsoft, ...)

Belangrijke neveneffecten

  • Geopolitiek

Afrika 2035: evenveel geschoolden, in de fleur van het leven, als China

Wereldbevolking 2050: Europe: 7% - Afrika 25%

Afrika 2050: 12 mega-metropolen met meer dan 15 miljoen inwoners

Afrika 2050: 35% alle jongeren ter wereld (1,5 miljard?)

 

’Hey Vladimir, I’ll be with you in a minute once I’ve finished with whoever this fellow is.’

In 2050 telt Europa nog slechts 7% van de wereldbevolking, Afrika 25%. Massale AU-EU industriële partnerschappen creëert een machtige geopolitiek entente tussen buren met cultuurhistorische banden in staat op mondiaal vlak het voortouw te nemen in overleg over onderwerpen die er toe doen als klimaat, energie, noodzakelijke menselijke gedragswijzigingen en internationale conflicten.

  • Grootste vrijhandelsmarkt ter wereld

De moderne industrialisatie van Afrika legt er de basis van de creatie van de AfCFTA, de grootste vrijhandelsmarkt ter wereld met 25% van de totale wereldbevolking.

  • De hele planeet

De permanente transfer naar Afrika van Europese geavanceerde industriële ervaring doet andere continenten goesting krijgen om het lichtend EU-AU voorbeeld te volgen van de lokale transformatie van bodemrijkdommen in de klimaatvriendelijke korte keten gebaseerd op mondiale competenties en reduceert op die manier de hele planeet voor een klimaatopwarming boven de 1,5C.

Afrika ligt midden in het bed, kan kiezen tussen Oost, West en het Globale Zuiden

Afrikaanse groene waterstof legt Poetin het zwijgen op - Afrika wil haar bodemrijkdommen ter plaatse transformeren tot competitieve producten

 

(*) The Economist Democracy Index 2022 Sub-Sahara Africa (Ranking Feb 1th 2023) Landen die een zekere graad van democratie en stabiliteit verworven hebben. 1. Mauritius; 2. Botswana; 3. Cabo Verde; 4. South Africa; 5. Namibia; 6. Ghana; 7. Lesotho; 8. Malawi; 9. Madagascar; 10. Senegal;  11. Zambia; 12. Liberia; 13. Tanzania; 14. Kenya; 15. Sierra Leone; 16. Uganda; 17. The Gambia; 18. Côte d’Ivoire; 19. Benin; 20. Nigeria.

8/9/2023 - update 8/1/2026

karel.uyttendaele{@}pandora.be