POLYCRISIS

Oorlogen in Z-Soedan, Oekraïne, Gaza, Iran

'Trump' - Klimaat - Energie - Biodiversiteit

Kantelpunten voor een doorbraak in Afro-Europese sociaaleconomische rechtvaardigheid, de klimaattransitie én vrede in de wereld

'Drill baby drill' Trump, minister van oorlog/zelfverklaarde vredesapostel

RD Congo: GRAND INGA, groene elektriciteit = 35 nucleaire centrales aan 1/5 kost, tweede groene long van de wereld

Trump voert oorlog zonder NATO-partners te raadplegen, brengt de mondiale energievoorziening in gevaar en versnelt de teloorgang van de Europese energie-intensieve industrie. De aankondiging van een nieuw gigantisch hydro-elektrisch project in China herinnert eraan dat ook in DR Congo een gelijkaardig project al jaren op de tekentafel ligt. Een Belgische krant durft zich afvragen indien energie-gulzige industrieën nog wel leefbaar zijn in Europa. Indien Europa zou beseffen dat haar cultureel verwante buur Afrika bulkt van groene energie zou dat wel eens tot interessante nevenwerkingen kunnen leiden: belangrijke basismaterialen als staal, aluminium, cement , glas en petrochemische producten die in Afrika - dankzij Europese knowhow - quasi emissievrij geproduceerd worden sturen er de industrialisatie van gans Afrika aan, zonder effect op de biodiversiteit en creëren er ieder jaar miljoenen decente banen, een enorme nieuwe koopkracht voor EU-producten en maken komaf met illegale migratie. Een doorbraak in de sociaaleconomische ontwikkeling van Afrika, gefaciliteerd door haar cultureel verwante buur Europa, kan leiden tot een machtige Afro-Europese geopolitieke entente die de bescherming van Europa door een wispelturige Trump overbodig maakt.

- Europa 2026: energie-intensieve industrieën in crisis, confrontatie wispelturige Trump

- Afrika: abundante groene energie, groene long van wereld, enorme nieuwe groeimarkt

- Europa zoekt nieuwe partners met Z-Amerika en Indië. Waarom niet met Afrika?

Een doorbraak in de sociaaleconomische ontwikkeling van Afrika, gefaciliteerd door haar cultureel verwante buur Europa, realiseert de klimaattransitie, redt de biodiversiteit, dijkt illegale migratie in en kan leiden tot een machtige Afro-Europese geopolitieke entente die de bescherming van Europa door een wispelturige Trump overbodig maakt.

De uitdagingen van energie-intensieve industrieën in Europa

Wat brengt de toekomst voor de chemie in Antwerpen?

(het edito van "De Standaard", 13-12-2025)

Heeft de chemische industrie, de "industrie der industrieën", nog steeds een plaats in België? (13-12-2025)

"De Standaard" stelt in een hoofdartikel vragen bij de toekomst van de chemie in Antwerpen en Europa. De chemische industrie van Europa wordt bedreigd door hoge energieprijzen, restrictieve klimaatmaatregelen, emissiebelastingen, bureaucratie en overmatige regulering. Ondanks subsidies, het versoepelen van klimaatregels of de bouw van nieuwe kerncentrales lijkt de energie-intensieve industrie van Europa op de lange termijn gedoemd te zijn.' Overheden hebben gelijk om zich zorgen te maken over de staat van de sector. Ook hebben zij de plicht te onderzoeken welke chemie hier nog steeds echt noodzakelijk - en echt levensvatbaar - is," schrijft De Standaard.

De wereldwijde strijd om zeldzame aardmetalen: China's rol en de Afrikaanse uitdaging

China is mogelijk beter gepositioneerd dan de VS in de strijd om zeldzame aardmetalen

South China Morning Post - Hongkong,

11/12/2025

De "South China Morning Post" wijst erop dat sommige leiders van landen met "zeldzame aardmetalen" nu willen dat de exploitatie van deze hulpbronnen gepaard gaat met hun lokale verwerking en het creëren van formele banen.

Deze overdracht van vaardigheden voor de lokale verwerking van strategische grondstoffen speelt in op electorale belangen en bevordert de lokale economische groei.

"Groene" elektriciteit aan een vijfde van de kost van "grijze" kernenergie

Meer en meer chemische giganten geven er de voorkeur aan nieuwe fabrieken te bouwen in China of het Midden-Oosten. Het Midden-Oosten is gezegend met een overvloed aan olie en zonne-energie. Begin 2025 legde China de eerste steen voor een mega-waterkrachtcentrale, in staat evenveel elektriciteit te produceren als 70 kerncentrales aan één vijfde van de kost per gigawatt.

Afrika is gezegend met meer groene energie dan gans Azië

Afrika, 60% mondiale capaciteit zonne-elektriciteit

Afrika, 35% mondiale capaciteit productie GH2 à € 2/kg (Europa 1%)

Deze echt "groene" elektriciteit in Afrika en in Azië zal worden opgewekt met standaard recyclebare technologieën, in tegenstelling tot "grijze" kernenergie, met onverzekerbare risico's en onberekenbare ontmantelingskost.

Sub-Sahara Afrika: ingenieurs, economisten, agronomen, informatici tevergeefs op zoek naar een decente baan

Sub-Sahara Afrika blijft geplaagd door een vrij belangrijke hoogopgeleide middenklasse zonder zicht op een decent perspectief. Een toestand die leidt tot frustraties en zelfs tot extremisme, zoals blijkt uit het voorbeeld van jonge agronomen in Niger die, bij gebrek aan een toekomst, in de verleiding komen om zich bij gewapende groepen in de Sahel aan te sluiten.

De aspiratie in Afrika voor een Europees model van samenleving

Ondanks antiwesterse en anti-neokoloniale ressentimenten blijft deze Afrikaanse middenklasse dromen van een maatschappijmodel gebaseerd op formele werkgelegenheid, onderwijs, gezondheidszorg, sociale promotie, sociale bescherming, vrede en openheid naar de wereld voor iedereen, naar het model van dat in Europa. Niet dat van de VS, China of Rusland.

Haar sociaal gecorrigeerd maatschappijmodel: dé troefkaart van Europa?

Senegal: het voorbeeld van een politieke transitie geleid door opgeleide Gen Z

In Senegal, in 2024, lag een opgeleide, mondige Gen Z middenklasse aan de basis van een ingrijpende politieke transitie en de afgetekende verkiezing, van bij de eerste stemronde, van een jong, eerder onervaren duo van een president en een premier die openstaan, voor dialoog.

In augustus 2025 riep de nieuwe president in Parijs, voor Franse werkgevers, ondanks een anti-Franse klimaat in Dakar, op tot een transfer van maakindustriële competenties en van innovatieve economische partnerschappen gericht op opleiding en industriële ontwikkeling, in plaats van het winnen van bodemrijkdommen. Op te merken was dat Senegal moeilijke pagina's uit het verleden wil omslaan én de aandacht vroeg voor haar belangrijk opgeleid demografisch dividend, uniek voor ondernemingen.

Het geval van de Democratische Republiek Congo: potentieel en kansen

Het GRAND INGA RD Congo waterkrachtproject = 35 kernreactoren aan 1/5 kost/GW

Een zwak geïndustrialiseerd Congo, moet elk jaar een miljoen jonge mensen integreren op de arbeidsmarkt. Dankzij haar klimaatstrategische bodemschatten, haar uniek landbouwpotentieel en een overvloedige groene energie, biedt het land een grote kans voor industriële partnerschappen. China is onlangs gestart met een groot waterkrachtproject in Tibet, waarbij het tegelijkertijd het GRAND INGA-project in de DRC heeft teruggetrokken. Deze context effent de weg voor een Europees voorstel: een publiek-private samenwerking van €100 miljard om het 44 GW GRAND INGA waterkrachtproject te realiseren, gelijk aan de capaciteit van 35 moderne kernreactoren.

Wedden op ontwikkeling: een strategie voor de toekomst

In zijn boek "BETTING ON DEVELOPMENT - Why some countries win and others lose" concludeert Oxford-professor Derkon, een Belg, dat in succesvolle ontwikkelingslanden elites, met macht en aanzien, overstappen van het beschermen van hun eigen positie naar het inzetten van een toekomst gebaseerd op inclusieve groei via de productieve industrialisatie van hun landen. Geïnspireerd door Derkon hier een voorstel om honderd gevestigde Belgische industriële kmo's aan te moedigen partnerschappen te zoeken met Congolese bedrijven, ondersteund door een overvloedige hernieuwbare energie. Deze dynamiek zou kunnen leiden tot de industrialisatie van Congo, de creatie van honderdduizenden banen en de opkomst van een nieuwe markt voor Belgische industriële producten, terwijl de DRC momenteel slechts een verwaarloosbaar aandeel van de Belgische export uitmaakt.

Een winnende weddenschap voor de Congolese elite

Mochten de Congolese politieke elites durven gokken op de massale creatie van decente banen door de ontwikkeling van industriële partnerschappen met Europese kmo's en de uitvoering van het GRAND INGA-project, dan is de kans reëel:

dat zij niet alleen democratisch herkozen kunnen worden,
maar ook kunnen bijdragen aan vrede in gans Afrika.

Een tweesporenaanpak voor de DRC

Een voorstel om, met de hoogste prioriteit, de reactie van de Congolese politieke elite op een tweesporenstrategie te testen:

de oprichting van 500 industriële samenwerkingen tussen Europese en Congolese kmo's;
op de uiteindelijke overdracht van Europese energie-intensieve industrieën naar de GRAND ENGA-regio, met toegang tot een diepzeehaven aan de Atlantische Oceaan, als onderdeel van de EU Global Gateway.

Kost van deze aanpak voor de Europese belastingbetaler: Schwarze Null

Geopolitiek

De oorlogen in Oekraïne, Zuid-Soedan, Gaza en het Midden Oosten: Europa staat erbij en kijkt ernaar. Trump, Xi en Poetin beslissen er over oorlog en vrede. Al vandaag, in 2026, taant de marktkracht van Europa. Een maximale en geïnterconnecteerde ontplooiing van de eigen wind- en zonne-energie zal, wegens een structureel gebrek aan strategische bodemrijkdommen en aan betaalbare hernieuwbare energie, niet volstaan dat over een luttele twintig jaar Europa nog over significante marktkracht (8%) beschikt. Als anderzijds Europa, dringend en met de hoogste prioriteit, massaal geavanceerde industriële knowhow en ervaring met Afrika deelt dan is de kans reëel dat een zelfs een informeel geopolitiek Afro-Europees partnerschap tussen cultureel verwante en onderling economisch afhankelijke buren in staat is om tijdens mondiaal overleg het voortouw te nemen over onderwerpen die er toe doen als klimaat, oorlog en vrede.

Een nieuwe manier van denken

Tijdens haar toespraak op de Belgian Diplomatic Days in september 2025 benadrukte mevr. Heidi Rombauts, hoofd van het Belgisch Directoraat-Generaal Ontwikkelingssamenwerking, dat impactvolle ontwikkelingssamenwerking vraagt om scherpe analyses van onze diplomaten, in nauw overleg met lokale actoren. Dit moet gebeuren op een strategisch niveau dat verder reikt dan het traditionele bouwen van scholen, opleiden van mensen, het runnen van ziekenhuizen of de kweek van voedsel—zaken die lokale gemeenschappen in het Zuiden doorgaans al uitstekend uitvoeren.

Suggestie aan diplomaten in Sub-Sahara Afrika

Interviews met 900 lokaal opgeleide, mondige ingenieurs, economisten, agronomen en informatici in zeven Sub-Sahara landen tonen het volgende aan:

De onmiddellijke en prioritaire zorg van deze breed opgeleide middenklasse is het vinden van een degelijke baan.
Ondanks hun diploma’s ontbreekt het hen aan waardevolle perspectieven, vooral door het schrijnende gebrek aan een industriële economie die lokale rijkdommen op grote schaal weet om te zetten in exporteerbare producten.
Deze hoger opgeleiden zouden op hun beurt talrijke banen kunnen creëren voor minder gekwalificeerde burgers en koopkracht genereren bij de middenklasse. Een sterke middenklasse voedt vervolgens mini-ondernemers, niet andersom.

Grondoorzaak van Afrika's achterstand

Een groeiende, mondige en opgeleide Afrikaanse Gen Z beseft dat goedbedoelde acties zoals scholen bouwen, ondernemers ondersteunen en ziekenhuizen runnen slechts symptomen aanpakken van diepere oorzaken:

Afrika produceert nauwelijks exporteerbare fabricaten of halffabricaten.
Een hardnekkig, foutief vooroordeel dat Afrika niet klaar zou zijn voor moderne industrialisatie verhindert dat buitenlandse industriëlen hun ervaring en technologieën delen. Afrika blijft vooral leverancier van grondstoffen, terwijl elders producten worden gemaakt en formele banen ontstaan.

Gevolgen voor de Afrikaanse middenklasse

Ondanks diploma’s, overvloedige natuurlijke rijkdommen en hernieuwbare energie, blijft een brede Afrikaanse middenklasse verstoken van een maatschappij met breed toegankelijk onderwijs, gezondheidszorg en sociale zekerheid, zoals in Europa.

Hierdoor zoeken jongeren hun geluk over zee, een dodentocht doorheen de woestijn, stellen ze het stichten van een gezin uit of zien ze af van hogere studies.

Remedie

Ondanks armoede en ongelijkheid is er een hoopvol Afrika, waar een brede, opgeleide middenklasse vooruit wil én kan.

Een mentaliteitswijziging in Europa ten aanzien van het “andere” Afrika kan veel ervaren industriële kmo’s motiveren om partnerschappen aan te gaan. De Afrikaanse partner brengt markt- en administratieve kennis in, de Europese partner technologie en bedrijfsprocessen. Door een grootschalige “métissage” van Afro-Europese industriële en commerciële ervaring ontstaat er vroeg of laat serendipiteit: toevallige innovaties met mondiale waarde, vervaardigd op beide continenten.

Conclusie

Een unieke kans voor Europa en Afrika

Europa is zich bewust van de waarde van de klimaattransitie en van biodiversiteit maar ziet zich geconfronteerd met een narcistische, wispelturige Trump die dit afdoet als een hoax.

Na een toevallige, onverwacht persoonlijke positieve kennismaking - over de voorbije vijftien jaar - met 900 lokaal opgeleide ingenieurs, economisten, agronomen en informatici in zeven verschillende “arme” Sub-Sahara landen, blijf ik mij met verwondering afvragen hoe het komt dat ik nog altijd de enige Europeaan ben bewust van de kansen geboden door dit Afrikaans demografisch dividend. Een brede opgeleide middenklasse droomt er van een maatschappijmodel gekopieerd op dat van Europa met werk, onderwijs, gezondheidszorg, sociale promotie, sociale zekerheid en vrede voor iedereen.

Een massale Afro-Europese vermenging (“métissage”) van industriële processen en technologieën - ondanks hun verschillen, maar cultureel verwant—legt de basis voor een welvarende toekomst op beide continenten en van een machtige geopolitieke entiteit. Het lichtend voorbeeld van een partnerschap - voor wederzijds voordeel - tussen de buren Afrika en Europa kan navolging krijgen op de andere continenten en de klimaattransitie, biodiversiteit en vrede in gans de wereld realiseren.

Wel moet, hoogdringend en prioritair, Europa bewust worden van de troeven van het “ander” opgeleid Afrika, een continent met terechte ambities en moet een nieuwe manier van denken worden aangenomen, gericht op een gelijkwaardig partnerschap met een cultureel verwant buurcontinent.

Europa heeft nood aan een nieuwe “Schumann”, een staatsman die met een onvolwassen EGKS-idee (Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal) decennialang vrede en voorspoed in Europa bracht.
Afrika heeft nood aan een nieuwe “Mandela” staatsman.
Een “Mandela-Schumann Afro-Europese Gemeenschap voor energie-intensieve industrie”zou de klimaattransitie en biodiversiteit kunnen redden en honderd jaar voorspoed en vrede brengen niet alleen op beide continenten. Wegens hun geopolitiek, economisch en sociaal aanzien met 35% van de actieve wereldbevolking kunnen zij ook nieuwe Trumps en nieuwe Poetins het zwijgen opleggen en een overeenkomst voor mutueel voordeel sluiten met een nieuwe Xi.

‘Trump’-Klimaat-Biodiversiteit: kantelpunten voor een Afro-Europese sociaaleconomische doorbraak… en vrede in gans de wereld

Wel moet er dringend en overal in Europa een nieuwe manier van denken worden aangenomen dat een echt egalitair partnerschap met Afrika opbouwt.

Meer

Onrecht in de EU waarover men niet spreekt

Europa heeft Afrika meer nodig dan andersom

Een partnerschap met Afrika "verdienen": twee kansen

Massale EU-investeringen in Afrika redden de hele planeet

Energietransitie, kantelpunt in sociale Afro-Europese rechtvaardigheid

Een Mandela-Schuman Afro-Afikaanse Gemeenschap Energie-Intensieve Industrie

Industriële métissage mét Afrika: kantelend Europa verwerft geopolitiek terug een stem

Heeft Europa nood aan historisch lage energiekosten als buur Afrika bulkt van groene energie?

Alle Afrika-experts promoten heel de EU

De geleide verandering van Europese mentaliteit

De uitdaging van het Europese KMO's in internationale industriële waardeketens met Afrika