Serendipiteit : de toevallige ontdekking van innovatieve producten en diensten met wereldwijde reikwijdte

De kracht van Afro-Europese serendipiteit

De unieke "métissage" van Afrika en Europa, massaal uitgerold, kan leiden tot innovaties die de wereld veranderen. Toeval en partnerschappen vormen de basis voor mondiale vooruitgang.

De geboorte van mondiale innovatie

Serendipiteit is de onverwachte ontdekking van innovatieve producten, diensten of beleid met een wereldwijde impact. Dit fenomeen kan versneld worden door de massale historische en economische 'métissage' tussen Europa en Afrika. Beide continenten onderschatten vaak de kracht van toevallige vondsten, die voortkomen uit een gedeelde geschiedenis, cultureel verwantschap en economische complementariteit.

Serendipiteit in actie: van penicilline tot de EGKS

De geschiedenis staat bol van serendipitaire ontdekkingen: producten en diensten zoals de stoommachine, elektriciteit, radiologie, Fleming's penicilline, de magnetron, post-its, internet en zelfs Viagra. Op politiek vlak is de creatie van de EGKS door minister Schumann in 1950 een treffend voorbeeld: een aanvankelijk onvolwassen idee dat leidde tot bijna 80 jaar vrede en welvaart in Europa.

Bevolkingspyramide 2050

Afrika's jonge, geschoolde bevolking, de groeiende AfCFTA-markt, overvloedige grondstoffen (waaronder 35% van het wereldwijde potentieel voor groene waterstof) en frugale innovatie vullen Europa's expertise in complexe industriële waardeketens perfect aan.

Synergie voor een nieuwe wereld: economische en geopolitieke kansen

De unieke mix van Afrikaanse veerkracht en Europese ervaring opent de deur naar duizenden nieuwe, klimaatvriendelijke producten en banen, die cruciaal zijn voor een duurzame toekomst. Geopolitiek kan een informeel Afro-Europees partnerschap, dat 35% van de wereldwijde actieve  bevolking vertegenwoordigt, mondiaal overleg domineren over  klimaattransitie, conflicten, vrijhandel en migratie, en zo een tegenwicht bieden tegen andere grootmachten.

Meer details

De kracht van Afro-Europese serendipiteit

 Serendipiteit : de toevallige ontdekking van innovatieve producten en diensten met wereldwijde reikwijdte

 Serendipiteit als resultaat van een massale historische en economische ‘vermenging’ (‘métissage’)

De twee continenten, Europa en Afrika, onderschatten vaak de kracht van toeval dankzij de massale vermenging van hun historisch-culturele verwantschap en hun economische complementariteit. Serendipiteit is de ontdekking, bij toeval, van innovatieve producten, diensten of zelfs beleidsmaatregelen met een wereldwijde reikwijdte. Dit fenomeen wordt geïllustreerd door belangrijke uitvindingen die de loop van de geschiedenis hebben veranderd en vaak voortspruiten uit een ongeplande voorvallen of ontmoetingen.

 Voorbeelden van toeval in innovatie en beleid

  • Voorbeelden van producten en diensten bij toeval ontdekt: de stoommachine, elektriciteit, radiologie, penicilline, magnetron, post-its, het internet, MS-DOS of Viagra.
  • Op politiek vlak illustreert de oprichting van de EGKS Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal door de Franse minister Schumann in 1950 dit fenomeen: niemand kon vermoeden dat dit idee, initieel vrij onvolmaakt, zou leiden tot bijna 80 jaar vrede en welvaart in Europa.

 Economische complementariteit tussen Afrika en Europa

  • Afrika. Zelfs de minst ontwikkelde landen kunnen buigen op een breed opgeleid demografische dividend, weliswaar op zoek naar een perspectief. De AfCFTA, die momenteel in aanbouw is, belooft de grootste vrije handelsmarkt ter wereld te worden. Afrika kan buigen op 35% van het wereldwijde productiepotentieel voor groene waterstof aan €2/kg (vergeleken met 1% voor Europa), abundante bodemrijkdommen, 60% van het landbouwareaal van de wereld, de tweede groene long van de planeet en een massa stabiele regio's. Frugale innovatie, zuinig omspringen met beperkte middelen, stelt Afrika in staat doelen te bereiken.
  • Europa. Kan buigen op een bewezen staat van dienst in het beheren van hypercomplexe industriële waardeketens.

De kansen die serendipiteit biedt

  • Sociaal-economisch. De massale kruisbestuiving (métissage) van Afrikaanse marktkennis, frugale innovatie en cultureel verwantschap met Europese ervaring met geavanceerde waardeketens stimuleert serendipiteit. Duizend kmo's die samenwerken, elkaar begrijpen en samen innoveren, leiden onvermijdelijk en niet zelden bij toeval tot de ontwikkeling van klimaatvriendelijkere en recycleerbaardere producten en diensten die de wereld nodig heeft. Dergelijke innovaties kunnen duizenden, zo niet miljoenen, nieuwe banen creëren, zowel in Afrika als in Europa.
  • Geopolitiek. Over twintig jaar vertegenwoordigt Europa 7% van de wereldbevolking. Om invloed op het internationale toneel te behouden, samen met China, de Verenigde Staten en een nucleair dreigend Rusland, moet het zijn partnerschappen heroverwegen. Het Westen en China blijven grondstoffen in Afrika kopen, tegen prijzen die zij zelf bepalen, teneinde er waarde en banen in eigen land mee te creëren. Daardoor ontnemen zij Afrika de kans om haar eigen bodemrijkdommen lokaal te transformeren tot exporteerbare producten en er miljoenen decente banen door creëren. Als Europa, als eerste, massaal partnerschappen stimuleert tussen ervaren industriële kmo's in Europa en Afrika, kan een informeel Afro-Europees geopolitiek partnerschap ontstaan, dat 35% van de wereldwijde beroepsbevolking vertegenwoordigt. Dit partnerschap zou dan mondiaal overleg kunnen domineren over thema’s die er toe doen zoals klimaattransitie, conflicten, vrijhandel, gedragsverandering en migratie.